lifestyle
||Rajyadainik||

आजको समाचार

 भलिबल खेलको सैद्धान्तिक र ऎतिहासिक सन्दर्भ

जीवनशैली


 

डिएन घिसिङ

"भलि" र "बल" दुई शब्दहरूको संयोजनबाट भलिबल शब्द निर्माण भएको हो।भलिबल दुई समुहबीच खेलिने एक लोकप्रिय खेल हो।यस खेल निश्चित मैदानमा खेलिन्छ।दुई समुह बिचलाई मैदानको मध्यभागमा बार जालले बिभाजन गरेको हुन्छ।हावा रहित बललाई भुइँमा खस्न नदिई एकै समुहका सदस्य बीच तालमेल गरेर विपक्षी समुहको खेल रक्षण क्षेत्रभित्र बल अवतरण गराउनु यस खेलको मुल सैद्धान्तिक पक्ष हो।अंकभार प्राप्तीका लागि विपक्षी टिमको उचित स्थानमा बल फ्याक्दै हरेक समुहका सदस्य खेलाडीले कौशल प्रयास जारी राखेका हुन्छन।यस खेलको अर्को सुन्दर पक्षमा विपक्षी समुहको मैदान भित्र बललाई अवतरण गराउन बल र बुद्धीको कलात्मक प्रस्तुतीलाई लिने गरिन्छ।त्यसो त,यस खेललाई रणनीतिक कौशलता र मनोरञ्जनात्मकताको कसीबाट हेर्ने गरिन्छ ।समुहमा सदस्यहरु जोडिने भएकाले सामुहिक भावना यस खेलको मुल मर्म हो। हलभित्र वा खुल्ला हावामा पनि खेल्न सकिने र अधिक गुणात्मक संख्यामा खेलाडीहरूले भाग लिन सकुन भनेर वातावरणलाई प्रमुखताका साथ हेरिएको छ।बललाई हावाको माध्यमबाट निश्चित आकार प्रदान गरिन्छ।बलको आकार गोलो,बाहिरी भागमा छाला वा सेन्थेटिकले बनेको तथा वा तेस्तै पदार्थले बनेको ब्लाडर हुन्छ।अन्य बलको तुलनामा भलिबलको बनावट करिब-करिब मिल्दो जुल्दो देखिएता पनि हुबहु समानता हुँदैन।अर्थात भलिबलअन्य बलको तुलनामा तौल र आकारमा भिन्न हुन्छ।रबरको आन्तरिक ट्यूबको साथ एउटा निश्चित परिधिको बनावट प्रयुक्त रहन्छ,भलिबल।बल एकै प्रकारको उज्यालो रंग वा मिश्रित रंगको हुन्छ।जालमा ठोक्काउनु भन्ने अर्थबोधका साथ भलिबल शब्दको प्रादुर्भाव भएको देखिन्छ।भलिबल खेलमा समावेशीकरण, विश्वसनीयता, सहकार्यता र समानताको सिद्धान्तको पालनामा जोड दिने गरेको पाईन्छ।

भलिबल:दुई टोलीहरूद्वारा खेलिने भएकाले सामान्यतया एक पक्षले आफ्ना समुहका बीचमा बढीमा ३पटक एक-आपसमा खेल्न र रचनात्मक तयारी गर्न सक्छन।प्रतिद्वन्दी माथि प्रहार गर्दा बार जालको माथिबाट निश्चित क्षेत्रमा बल खसाल्नुपर्ने हुन्छ।प्रतिरक्षाको लागी विपक्षी समूहले तत्परता वा छेक्ने प्रयास गरेका हुन्छ। बल छेक्दा वा फाल्दा कुनै पक्षले हातले बार जालमा छुन वा तान्न पाइदैन। भलिबल खेलको प्रतियोगिता अवधीका लागी नियमन गर्न एक निर्णायक समुह खडा गरिएको हुन्छ।जसको उदेश्य निस्पक्ष दृश्य अवलोकन गर्दै स्तरियता कायम गराउनु रहन्छ।अनुशासन,ब्यक्तिगत क्षमता ,समुहको भावना लगायतलाई ध्यानमा राखी खेलको नतिजा निर्धारण गरिन्छ । भलिबल खेललाई गतिशील बनाउन मुख्यतःप्राविधिक पक्षको महत्वपूर्ण हात रहन्छ।प्राविधिक पक्षको गहिरो ज्ञान वा सुझबुझपूर्ण व्यवहारले भलिबल खेल गतिविधिलाई विवादरहित र रचनात्मक बनाउन टेवा पुर्याराखेको हुन्छ।यसले खेल कौशललाई प्रबर्द्धन गर्न पनि अहम भुमिका निभाएको हुन्छ। यसर्थ, सम्बन्ध र मार्गमा भिन्नता भएता पनि खेलाडी,प्रशिक्षक र निर्णायकको भुमिकाको अवस्थालाई खेलको भावना र मान्यतासँग जोडेर हेरिने गरिन्छ।परिधिमा नियमन वा सूत्रधार हरेक खेलको पहिचान हो।जसले मौलिकता र आधुनिकता अनुरुप आ-आफ्नो खेलको परिचायक बोकेको हुन्छ।भलिबल खेलमा खेलाडीले प्रत्यक्ष र परोक्ष तबरले सहभागीता जनाउने वा संग्लग्न रहने हुदाँ भावनात्मक रुपमा मनोरञ्जन,सुखानुभुती वा दु:खबोध गराएका हुन्छन्।आधुनिक खेल संचालकले भलिबल खेलको बौद्धिक सम्पत्तिलाई उपकरण मार्फत परिणाममुखी बनाउन हैंसे थपेको छ।जसले सामाजिक र आर्थिक महत्व बोक्ने गरेको पाईन्छ । भलिबल खेल मार्फत सामाजिकरण गतिविधिमा संलग्न ब्यक्तिको प्राथमिकता पहिचान हुने गर्दछ। सामान्यतया,खेलले व्यक्तिको चरित्र,सम्बन्ध,विचार र भावनाहरूलाई मात्र हैन संस्कृती र सामाजिकरण गर्ने कुरामा समेत महत्व बोक्ने गर्दछ।आधुनिक भलिबल खेल गतिविधिले अन्तरदेशिय सु-सम्बन्ध स्थापित गर्न र संस्कार- संस्कृती अदली बदली गर्नमा भूमिका खेल्ने गरेको पाईन्छ । भलिबल खेलको लोकप्रियतासँगै क्षेत्रियता र अन्तर्राष्ट्रिय संगठन समेत स्थापित भएका छ्न।खेलको विकाससँगै भलिबल खेलको राष्ट्रिय,क्षेत्रीय र विश्व स्तरीय प्रतियोगिताहरु नियमित हुँदै आएका छन्।गृस्मकालिन ओलम्पिक खेलमा समावेश भलिबल खेलले आधुनिक खेलजगतलाई उपलब्धीमुलक बनाएको छ। भलिबल खेलको प्रादुर्भाव भलिबल खेल सन १८९५ फेब्रुअरी ९ मा संयुक्त राज्य अमेरिका स्थीत होलीक,म्यासाचुसेट्समा पहिलो पटक आयोजना भएको थियो।

विलियम जी मोर्गन भलिबल खेलको आविष्कारकको रूपमा इतिहासमा आएका छन। जसलाई उनले शुरुआतमा "मिन्टनेट" भन्ने नाम दिएका थिए। यस खेलका संस्थापक मोर्गन अमेरिकाको न्युयोर्क स्थित व्यायामशाला वाईएमसीए संस्थामा शारीरिक शिक्षा निर्देशकको रूपमा कार्यरत रहदा बास्केटबल, ह्यान्डबल टेनिस,ब्याडमिन्टनबाट निकै प्रभावित थिए। वाईएमसीएमा रहदा सबैका लागि उपयुक्त नयाँ खेल सिर्जना गर्ने होडका बीच मोर्गनले भलिबल खेलको रचना गरेका थिए। विशेषत:आ-आफ्नो समुहमा रहेर कसरी खेल कौशलता प्रस्तुत गर्ने,खेल प्रदर्शनलाई कसरी रोमाञ्चक बनाउने भन्नेमा मोर्गनले छलफल गरेर खेलको ढाचा तयार पारेका थिए।बास्केटबल खेलका संस्थापक जेम्स नामिस्टसँग सैद्धान्तिक बहस गरिसकेपछी मोर्गनले भलिबल खेलको प्राविधिक पक्षको मौलिकपन तयार गरेका हुन। भलिबललाई शुरुवाती दिनहरुमा मिन्टनेट भनेर चिनिथ्यो।ब्याडमिन्टन खेल बराबर क्षेत्रफल र एकपक्षीय टिम जस्ता समानता देखिएकाले नामको बिषयमा मोर्गानले छलफल शुभारम्भ गरेका थिए।यद्यपि,अल्फ्रेड हल्स्टेडले पछि यसलाई सैद्धान्तिक र प्राविधिक गुणसँग निहित हुनका साथै उच्चारणमा समेत सहजता देखिएकाले स्थापनाको एक बर्ष नपुग्दै "मिन्टनेट"को नाम परिवर्तन गरेर "भलीबल" घोषणा गरे। भलिबल खेलमा एक उच्च जालबाट अर्को पक्षको जमिन अवतरण गराउनु मोर्गनको खेल प्रेरित उदेश्य थियो ।भलिबल खेलमा प्रदर्शनमा रौंनकता र रोचकताको आकर्षणले उत्साह पुर्ण स्विकार गरेका छन। शुरुवातमा कमजोर युवा पुरुषहरू,गैर-एथलेटिक वयस्कहरू,बुढा वयस्कहरू र महिलाहरुको सहभागीतामा खेल सुचारु गरेको थियो।तर उनीहरु मात्रको सहभागीताले भलिबल खेलमा उत्साह महशुस नहुने बोध गरेकाले संस्थापक मोर्गनले खेलको बारेमा ब्यापक रूपमा अनुसन्धान जारी राखे र उमेर वा शारीरिक क्षमताले फरक नपार्ने गरि व्यवहारिक -प्राविधिक स्तरिय खेल निर्माणको आधारशिला तयार पारे । विविधतायुक्त भलिबल खेल।

क) भलिबल खेल(Regular Vollyball)

ख)बिच भलिबल खेल(Beach Vollyball)

ग)पार्क भलिबल खेल(Park Vollyball)

घ) हिउ भलिबल खेल(Snow Vollyball)

भलिबल खेलमा मनोरञ्जनात्मक साथै बाताबर्णिय अनुकूलनमा खेलाडीको संख्यात्मक आधारमा कौशलता र क्षमतालाई मध्यनजर राख्दै भलिबल खेलको विकास भएको देखिन्छ।ऎतिहासिक,सास्कृतिक र वातावरणीय पक्ष सग भलिबल खेललाई रोमान्चक र आकर्षण बढाउन भलिबल खेलको नवीनतम बिकास भएका छन।

 

 

 

फेसियल हाउसको १३ औं वार्षिक उत्सव सम्पन्न

जीवनशैली


काठमाडौं, १० पौष – नेपालको अग्रणी ब्यूटी सैलुन फेसियल हाउसले आफ्नो १३ औं वार्षिक उत्सव मनाएको छ । शुक्रबार राजधानी स्थित जमलमा फेसियल हाउसकी प्रबन्ध निर्देशक सुस्मा महराको सभापतित्व माझ आयोजित सो कार्यक्रम सभासद शान्ता चौधरीको प्रमुख आतिथ्यता र नेपाल महिला चेम्बरकी अध्यक्ष उर्मिला श्रेष्ठको विशेष आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको हो ।

कार्यक्रममा नेपाल उद्योग वाणिज्य संघकी कार्यकारीणी सदस्य एवम रत्न तथा आभुसण संघकी अध्यक्ष ज्योत्सना श्रेष्ठ, नेपाल व्युटिसियन संघकी अध्यक्ष भगवती खडका नेपाल सौन्दर्य कला व्यवसायी संघकी अध्यक्ष कमला श्रेष्ठ वरिस्ठ सौन्दर्यविद प्रा. डा. राजश्री श्रेष्ठ लयायतको उपस्थिती रहेको थियो । कार्यक्रमा स्वागत मन्तब्य व्यक्त गर्दै फेसियल हाउसका संरक्षक तथा कर्पोरेट मिडिया ग्रुपका अध्यक्ष उज्वलजंग शाहले नेपालमा लगानीको सुरक्षा नहुँदा व्यवसायी बन्न गार्हो बन्ने गरेको आफुले महशुश गर्ने गरेको बताएका थिए । सोही अवसर माझ वरिस्ठ सौन्दर्यविदद्व्य प्रा. डा. राजश्री श्रेष्ठ र कमला श्रेष्ठलाई फेसियल हाउस सम्मान २०२० बाट सम्मानित गरिएको थियो । कार्यक्रम माझ प्रमुख अतिथीको आसनबाट बोल्दै नेकपाकी सचेतक शान्ता चौधरीले फेसियल हाउसले प्रवाह गर्दै आएको सेवाको तारिफ गर्नुका साथै महिला उद्यमशिलताको क्षेत्रमा विशिस्ठ योगदान पुर्याउदै आएको उल्लेख गरिन ।

कार्यक्रममा बिशेष अतिथीको आसनबाट बोल्दै नेपाल महिला चेम्बरकी अध्यक्ष उर्मिला श्रेष्ठले कोरोना महामारीका कारण महिला उद्यमीहरु बढी प्रभावित बनेको उल्लेख गर्दै कोरोनाको महामारी अझै नसकिएको हुँदा सुरक्षित भएर व्यवसाय गर्नुपर्ने बताईन । अध्यक्ष श्रेष्ठले फेसियल हाउसले आगामी दिनमा अझ सशक्त ढंगले अगाडि बढन सकोस भन्दै शुभकामना समेत व्यक्त गरिन । कार्यक्रममा नेपाल उद्योग वाणिज्य संघकी कार्यकारीणी सदस्य एवम रत्न तथा आभुसण संघकी अध्यक्ष ज्योत्सना श्रेष्ठले फेसियल हाउसको सफलताको कामना गर्दै सौन्दर्यको क्षेत्रमा छुट्टै पहिचान बनाउन सफल भएको बताईन । त्यसैगरी नेपाल व्युटिसियन संघकी अध्यक्ष भगवती खडकाले कोरोनाका कारण व्युटिसियनहरुले पेशाबाट हात धुनु परेको बताउदै सौन्दर्य पेशामा लाग्नेहरुलाई राज्यले उपेक्षा गरेको उल्लेख गरिन ।

कार्यक्रम माझ समाजसेवी अन्जु शाह सिंहले फेसियल हाउसलाई वार्षिक उत्सबको शुभकामना व्यक्त गर्दै नारीहरुलाई आत्मनिर्भर बनाउन योगदान पुर्याउदै आएको धारणा राखिन । कार्यक्रमको अन्त्यमा सभापतिको आसनबाट बोल्दै संस्थाकी प्रबन्ध निर्देशक सुस्मा महराले कोभिड पस्चात महिला दिदी बहिनीलाई व्यवसाय संचालन गर्न असहज भैरहेको उल्लेख गर्दै राज्यले सेवा सुविधा दिनु पर्ने माग राखि. । कार्यक्रम माझ फेसियल हाउसबाट सौन्दर्य कला तालिम लिने प्रशिक्षार्थीहरुलाई प्रमाण पत्र वितरण गरिएको थियो ।

'टिकटक’ ले उदांगिँदै गोपनीयता

जीवनशैली


काठमाडौं - मंसिर ३०

नेपालमा भिडियो सेयरिङ प्लेटफर्म टिकटक (सामाजिक सञ्जाल) का प्रयोगकर्ता बढेसँगै यसको दुरूपयोग पनि बाक्लिएको पाइएको छ। रमाइलो गर्ने र भाइरल हुने बहानामा केही व्यक्तिले जथाभाबी भिडियो बनाएर ‘अपलोड’ गर्दा व्यक्तिगत र संगठनात्मक गोपनीयता उदांगो भइरहेको प्रहरीको ठहर छ। नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरोका अनुसार कार्यालयभित्रै भिडियो बनाउने, बैंकका कर्मचारीले फाइल, पैसा र डकुमेन्टजस्ता सामग्री भिडियोमार्फत सार्वजनिक गर्ने, प्रहरी र नेपाली सेनाको बर्दीको प्रयोग गर्ने, ड्युटीमै भिडियो बनाउने, चित्त नबुझेका व्यक्तिको अश्लील भिडियो अपलोड गरिदिने प्रवृत्ति बढेको छ।

ब्युरोका एसपी पशुपति रायका अनुसार साइबर अपराधमा आगो थप्ने काम टिकटकले पनि गरिरहेको छ। सरकारले सामाजिक सञ्जाल र युट्युब च्यानललाई व्यस्थित गर्न सकिने आवश्यक कानुन निर्माण नगरेका कारण प्रहरीको टाउको दुखेको छ। एसपी रायले टिकटकबाटै गोपनीयता भंगमात्र होइन, ठगीसमेत हुन थालेपछि प्रहरीले प्रयोगकर्तामाथि निगरानी बढाएको बताए। उनले कोहीप्रति प्रतिशोध राखी वा जानाजान चारित्रिक ठेस पु¥याउनेलाई प्रहरीले कारबाही गरेको जानकारी दिए। ‘जानेर वा नजानेर प्रयोगकर्ताले यसको दुरूपयोग गरेका छन्,’ उनले भने, ‘बाटोमै पनि अभद्र व्यवहार गर्ने, रेकर्डेड कुरा बाहिर ल्याउने, चरित्र हत्या गर्ने, गोप्य कुराको खुलासा गरिदिने, टिकटक बनाउनकै लागि अनावश्यक उटपट्याङ गर्नेजस्ता गलत प्रयोग भएको तथ्य हामीले फेला पारेका छौं।’

टिकटकबाटै हिंसा भइरहेको भन्दै ब्युरोमा उजुरी दिन पुग्ने महिलाको संख्या पनि बढेको छ। सामाजिक सञ्जालको जन्जालमा फस्दा केही व्यक्तिलाई आर्थिक, सामाजिक र व्यक्तिगत रूपमा चोट पुग्ने गरेको छ। सामाजिक सञ्जालबाट ठगिएकाबाट एक सातामा ५० वटाको हाराहारीमा उजुरी ब्युरोमा दर्ता हुन्छन्। उजुरीका आधारमा प्रहरीले कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउने तथा व्यक्तिको आइडी ब्लक गरिदिनेजस्ता उपचार गर्दै आएको छ।  

एसपी रायका अनुसार सरकारी कर्मचारीले समेत कार्यालयमा काम गर्दैगर्दा टिकटक बनाउने प्रवृत्ति बढेको छ। प्रयोगकर्ताले लामो भिडियो वा अडियोलाई इडिट तथा ‘कट’ गरी टिकटकमा अपलोड गर्छन्। कतिपयले एकथरी भिडियोमा अर्को अडियो प्रयोग गर्ने गरेको प्रहरीको निष्कर्ष छ। ड्युटीमै अनाश्यक भिडियो बनाएको जानकारीका आधारमा १० जनाभन्दा बढी प्रहरी कर्मचारीलाई कारबाही गरेको ब्युरोले जनाएको छ। त्यस्तै नेपाली सेनाले पनि पोसाकको दुरूपयोग नगर्न लिखित निर्देशन दिइसकेको छ। यो समाचार आजको नागरिक दैनिकमा शिवहरि घिमिरेले लेखेका छन् । 

निर्वाचन पछिको हाम्रो भावी कार्यदिशा : सुबोध कुमार गुप्ता

जीवनशैली


निर्वाचन पछिको हाम्रो भावी कार्यदिशा : सुबोध कुमार गुप्ता सर्वप्रथम, मलाई अमुल्य मत दिई नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको कार्यकारीणी सदस्यमा निर्वाचित गराउनु भएकोमा मतदाता साथीहरुलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु । यो म प्रतिको विश्वास हो भन्ने मेरो बुझाई छ । साथै आफ्नो प्रतिनिधी मान्दै महासंघको कार्यकारीणी सदस्यमा निर्वाचित गराउनु भएकोमा आभार प्रकट गर्न चाहन्छु । मलाई योग्य ठानी आफ्नो तर्फबाट मत जायर गर्नुहुने तमाम मतदाता साथीहरु प्रति म अनुग्रहित छु । तपाईंहरुले दिनु भएको मतको कदर गर्दै समग्र निजी क्षेत्रको साँखलाई उचो पार्दै अघि बढने प्रण गर्दछु । अग्रज एवम् समकक्षी साथीहरुको राय, सुझाव र सल्लाहलाई आत्मसात गर्दै आफ्नो विवेक र क्षमताले भ्याएसम्म निजी क्षेत्रको समस्याहरुलाई हल गर्न सकृय भएर लाग्नेछु भन्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु । यहाँहरुको आत्मियपना र रचनात्मक साथ सहयोगको अपेक्षा मेरो कार्यकाल भरि रहिरहनेछ । मुख्य कुरा यहाँहरुलाई मैले निराश बनाउने छैन भन्ने वचनबद्धता जनाउन चाहन्छु । निर्वाचन पछि हामी नेपालको निजीको छाता संगठन अर्थात नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको ५४ औ राष्ट्रिय अधिवेशनले नयाँ नेतृत्व चयन गरिसकेको छ। हामीले चार पाँच बर्ष अघि मात्रै वरिस्ठ उपाध्यक्ष स्वत: अध्यक्ष बन्ने प्रावधान ल्याएकाले हाम्रो मुल नेतृत्व बाहेकका अन्य पदमा प्रतिस्पर्धा हुन पुग्यो । महासंघकी निवर्तमान अध्यक्ष भवानी राणा अघिल्लो निर्वाचनबाट त्यसै प्रावधानमा टेकेर निर्वाचित भएर आउनु भएको थियो ।सोही प्रावधान अनुरुप हामीले महासंघको अध्यक्षमा श्रद्धये शेखर गोल्छालाई पाएका छौ । यस निर्वाचनबाट वरिस्ठ उपाध्यक्ष तर्फ चन्द्र ढकाल विजयी हुनु भएको छ । त्यसैले गोल्छा पछि महासंघको नेतृत्वको कमान ढकालले गर्नुहुनेछ । अझ भनौ शेखरजी पछि नेपालको समग्र निजी क्षेत्रलाई पाईलटका रुपमा हाँक्ने जिम्मेवारी ढकालको काँधमा जानेछ । हाम्रो विधी विधानमै त्यहि छ । र सोही स्प्रिट अनुरुप हामी निर्वाचनमा होमिएका थियौ । चन्द्र ढकालजीको नेतृत्वमा हामीले आफ्ना एजेण्डा बोकेर चुनावी मैदानमा उत्रिएका थियौ । वस्तुगत तर्फबाट म स्वयम् पनि निर्वाचित भएको छु । हाम्रो समुहबाट अन्य साथीहरु समेत निर्वाचित भएर आउनु भएको छ । त्यसैले म लगायतका हाम्रो समुहबाट महासंघमा प्रतिनिधीत्व गरेर जाने सबैले हाम्रा चुनावी एजेण्डा मुताबिक महासंघको सुदृढिकरण र निजी क्षेत्र राज्य साझेदारीको कार्य योजनालाई कार्यान्वयन गर्न तर्फ ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ भन्नेमा म अडिग छु । हामीले हाम्रा साथीहरुसँग गरेको प्रतिबद्धतालाई अक्षरश पालना गर्दै अगाडी बढनुको विकल्प हामीसँग छैन भन्ने पनि लाग्छ । त्यसैले हामीले निर्वाचन लडदै गर्दा गरेका वाचा पुरा गर्न दृढतापुर्वक लाग्नुपर्छ नै । हामीले हाम्रो प्रतिबद्धता बिर्सनु भनेको विश्वास गुमाउनु हुनेछ । त्यसैले हामी माथिको विश्वासलाई कायम राख्दै अघि बढन पनि हामीले निर्वाचनमा होमिदै गर्दा अघि सारेका एजेण्डालाई पुरा गर्न दत्तचित्त भएर लाग्नुपर्छ । हामीले हाम्रो एजेण्डालाई भुल्यौ भने हामी असफल त हुनेछौ नै साथै साथीहरु प्रति धोकाधडी गरेको ठहरिने छ । अर्को तर्फ किशोर प्रधान समुहबाट सबल र सुदृढ महासंघको नारा अघि सारिएको थियो । उहाँहरुले बोक्नु भएको नारा र हामीले अघि सारेका नारा वा एजेण्डामा समानता छ । समानता यस मानेमा कि दुवै पक्षबाट महासंघ साथै समग्र निजी क्षेत्रलाई मजबुत बनाउने भन्ने नारा लिएर दुई खेमा चुनावी मैदानमा उत्रिएका थियौ ।लोकतान्त्रिक पद्धतीलाई अपनाउदै निर्वाचनमा होमिदै गर्दा फरक धारमा बसेता पनि हाम्रो एजेण्डामा समानता नै थियो । साथै हामी बीच चुनाव सकिए लगत्तै पक्ष विपक्षको राप र ताप पनि सकिएको छ । हामी एकजुट छौ । हाम्रा समस्या साझा छन्, हाम्रो उदेश्य र लक्ष्य एउटै छ । त्यो भनेको निजी क्षेत्रको विकास र उन्नयन हो । चुनाव पछि बेजोडको मेल रहदै आएको गर्विलो ईतिहास हामीसँग छ । यस कोणबाट पनि हामीले चुनावलाई एउटा प्रकृयाको रुपमा लिदै आएका छौ भन्ने स्पस्ट हुन्छ । त्यो अभ्यासले यस पाली पनि निरन्तरता पाउनेमा कुनै शंका छैन । म बाट हामी बनि सकेका छौ, हामी सबै उम्मेदवारहरु । निर्वाचन प्रकृयामा फरक फरक समुहबाट प्रतिस्पर्धामा उत्रिएता पनि महासंघ कार्य समितीमा आईसके पस्चात हामी सबै एकजुट भैसकेका छौ । हामीले महासंघलाई सवल र सुदृढ बनाउन राज्यसँग सहकार्य गर्नुको विकल्प छैन । यसका लागि निर्वाचनबाट चुनिएर आउनेले पहल लिनु त पर्छ नै तर पनि ज्ञान, शिप, अनुभव, सम्बन्ध आदीले पनि अर्थ राख्ने हुँदा निर्वाचनमा विविध कारण बश भाग नलिनु हुने र भाग लिनु हुने सम्पुर्ण साथीहरुको भूमिका महत्वपूर्ण रहने नै छ । त्यसैले आ आफ्नो स्थानबाट निजी क्षेत्रको साझा धारणा राख्दै हामीले भोग्दै आएका प्रमुख समस्याको समाधानमा हामी जुटनु पर्छ । कोभिड १९ का कारण जुन खालको बिषमता निजी क्षेत्रले भोग्नु परेको त्यसबाट पार पाउन राज्यबाट ठोस कार्यक्रम आउन जरुरी देखिन्छ । कोभिडले चुनौती मात्र ल्याएको छैन कि अवसर पनिसंगै लिएर आएको छ । त्यसको पहिचान गरि अबिलम्ब राज्य स्तरबाट केही नितीगत र कार्यक्रमगत सुधारका प्रयास गर्न जरुरी देखिन्छ । यसका लागि अहिलेको हाम्रो नेतृत्व काबिल छ भन्ने मेरो ठम्याई छ । हामीसँग शेखर गोल्छा, चन्द्र ढकाल जस्ता सक्षम नेतृत्व हुनुहुन्छ । रामचन्द्र संघाई, अन्जन श्रेष्ठ र दिनेश श्रेष्ठले म्याण्डेट लिएर विभिन्न संघको नेतृत्व गर्दै हुनुहुन्छ । त्यो स्थानमा जो आएता पनि निजी क्षेत्रको लागि केही गर्छु भनेर आउने हुँदा हाम्रा साझा एजेण्डाले प्राथमिकता पाउने नै छ । मेरो तर्फबाट मैले प्रतिबद्धता जनाए अनुरुप काम गर्न कटिबद्ध छु । मेरो ध्यान महासंघलाई थप मजबुत बनाउने र कृषि क्रान्ति हुँदै औद्योगिक क्रान्तिमा देशलाई लैजाने गरि काम गर्ने छ । मेरो भिजन अनुसार म मेरो नेतृत्वलाई कन्भिन्स गर्ने र उहाँहरुको योजना अनुरुप निजी क्षेत्रलाई त्राण दिने रहन्छ । हामी आँफै बीच विचार मन्थन नगरि सिमित घेराबाट राज्य माझ कुरा राख्दा चुक्न सक्ने हुँदा महासंघ कार्यसमिती भित्र र बाहिर रहनु हुने तमाम अग्रज र साथीहरुसँग राय परामर्श लिनुमा नै श्रेयकर हुनेछ भने कार्य समितीमा रहेकाले सहि निर्णय लिदै आफ्नो क्षमता प्रस्तुत गर्न सक्नु पर्दछ । (लेखक नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको नवनिर्वाचित कार्यकारीणी सदस्य र चामल दाल तेल उद्योग संघका अध्यक्ष हुन )

जाडो मौसममा गर्नै नहुने ५ गल्ती

जीवनशैली


काठमाडौँ — मंसिर १०, २०७७। एजेन्सी

देशभर चिसो बढेको छ । भने देशका विभिन्न स्थानमा हिमपात समेत सुरु भइसकेको छ । तराईमा शीतलहर सुरु हुँदैछ । तापक्रम घट्दै गएको छ । यस्तो अवस्थामा स्वास्थ्यको धेरै ख्याल राख्नुपर्ने हुन्छ । जाडो मौसममा गरिने हेलचेक््रयाइँले शरीरमा गम्भीर असर समेत पार्न सक्छ ।

जाडोको मौसममा साइनस, दम, सास फेर्न गाह्रो हुने जस्ता समस्या आउँछ । जाडोको मौसममा यस्ता समस्या भएका व्यक्तिलाई निकै समस्या बढाउँछ । त्यसैले जाडो मौसममा आफ्नो स्वास्थ्यको हेरचाह गर्नुपर्छ । 

धेरै खाना 
जाडो मौसममा अत्यधिक खाना खाने गर्नुहुँदैन । धेरै खाना खाने र व्यायाम नगर्ने गर्दा शरीरको तौल अचानक बढ्ने र त्यसलाई कम गर्न निकै मेहेनत गर्नुपर्ने हुन्छ । 

कम पानी
जाडोको शुरुवातसँगै मानिसहरु पानी पिउन जोडिदिन्छन् । गर्मीको मौसममा पसिना धेरै आउने भएकाले पानी धेरै पिउने र जाडोमा कम पानी पिउने गर्छन् । त्यसैले जाडोमा पानी कमी हुने र डिहाइड्रेशनको समस्या आउने, ओठ फुट्ने जस्ता समस्या आउँछ । त्यसैले ६ देखि ८ गिलास पानी एक दिनमा पिउने गर्नुपर्छ । 

तातोपानीले नुहाउँने
जाडोमा प्रायः तातोपानीले नुहाउने गरिन्छ । तातोपानीले नुहाउँदा चिसो कम महसुस भएपनि यसले निकै नोक्सान कम गर्छ । गर्मी पानीले नुहाउँदा छाला सुख्खा र रुखो हुने र कहिलेकाँही तातोपानीले नुहाउँदा स्किन सेल्स ड्यामेज हुन्छ । 

धेरै क्रिमको प्रयोग
छाला सुख्खा हुने भएकाले जाडो मौसममा थुप्रै चिल्लो क्रिमको प्रयोग गर्ने गर्छन् । थरिथरिका क्रिमको प्रयोगले छाला बिग्रिने, छालामा विभिन्न प्रकारका समस्या आउने गर्छ । त्यसैले आफ्नो छालाका लागि उपयुक्त पुर्याउँने क्रिमको प्रयोग गर्नुपर्छ । 

धेरै तातो कपडा 
चिसोबाट बच्नका धेरै तातो कपडा लगाउने गरिन्छ । यसले शरीरलाई नोक्सान पुर्याउँछ । जाडो मौसममा धेरै कपडा लगाउँदा शरीरमा चिसो प्रतिरोधक क्षमता कम हुँदै जान्छ । र जाडो लाग्ने सम्भावना झनै बढी हुन्छ । 

(रातोपाटी)

पार्टनरको मात्रै होइन अन्य व्यक्तिको वीर्यमा पनि आकर्षित हुन्छन् महिलाका अण्डा

जीवनशैली


काठमाडौँ — मंसिर १०, २०७७। एजेन्सी

महिलाको अण्डा पार्टनरबाहेक अन्य पुरुषको वीर्यसँग पनि आकर्षित हुने र यसले थप राम्रो परिणाम दिने एक नयाँ अध्ययनले खुलासा गरेको छ । आइभीएफमार्फत् सन्तानको चाहना राख्ने १६ जोडीमाथि गरिएको अध्ययनले यस्तो बताएको हो ।

मंगलबार रोयल सोसाइटीको जर्नलमा प्रकाशित यो अनुसन्धानमा बेलायतको सेन्ट मेरिज अस्पतालमा प्रजनन सम्बन्धि उपचार गराइरहेका १६ जोडीको बढी भएका फोलिकुलर फ्लुड र वीर्यको स्याम्पलमाथि अनुसन्धान गरिएको थियो ।  सेन्ट मेरिज अस्पतालको यो अनुसन्धानका वरिष्ठ लेखक तथा म्यानचेस्टर युनिभर्सिटी एनएचएस फाउन्डेशन ट्रस्टका प्राध्यापक डेनियल ब्रिसनका अनुसार महिलाको अण्डा उनको पार्टनरसँग मात्रै आकर्षित हुने अनुमान गरिन्छ ती अन्य पुरुषको वीर्यतर्फ पनि आकर्षित हुने तथ्य फेला परेको छ ।  

अण्डा र वीर्यको अनुकूलताले आइभीएफमार्फत् बच्चा जन्मने प्रक्रियालाई प्रभावित गर्छ ।

महिलाको अण्डाले केमोट्र्याक्ट्यान्ट्स नामको रसायन श्राव गर्छ जसले वीर्यका लागि सिग्नलको काम गर्दै गर्भ बस्नलाई प्रोत्साहित गर्छ । तर केही महिलामा यहि रसायन पार्टनरको तुलनामा अन्य पुरुषको आकिर्षत भएर राम्रो नतिजा दिने गर्छन् ।

स्विडेनको स्टकहोम युनिभर्सिटीका सह–प्राध्यापक जोन फित्ज्प्याट्रिकका अनुसार महिलाको शरीर आफैंले त्यस्तो वीर्य छान्ने गर्छ जुन सन्तान उत्पादनका लागि अनुकूल हुन्छ, जुन राम्रो गुणस्तरको र भाग्यमानी हुन्छ ।

उनका अनुसार यौनसम्बन्ध स्थापित गरेपछि फ्यालोपियन ट्युबमा मात्र २५० वीर्य प्रवेश गर्छन् । यीमध्ये २५ वटा यस्ता वीर्य हुन्छन् जुन  अण्डासँग मिल्ने गर्छ

यो अनुसन्धानले सन्तान उत्पादन गर्न समस्या भइरहेकाहरुलाई निकै हदसम्म सहयोग गर्ने अनुमान गरिएको छ ।

अनुसन्धानका लागि ६० महिलाको ‘एग फ्लुड’ लिइयो । साथै उनका पार्टनरको स्याम्पल पनि लिइयो । वीर्य ‘एग फ्लुड’ सम्म पुग्नका लागि एक मिनेटभन्दा कम समय लाग्यो ।

साथै विशेषज्ञले एक जोडीको वीर्य र अण्डालाई अर्को जोडीसँग सम्मिलित गरे । यसमार्फत् महिलाको अण्डा अन्य पुरुषको वीर्यतर्फ बढी आकर्षित भएको पत्ता लाग्यो ।

स्रोतः सीएनएन

नेपालीहरु नुन धेरै खान्छन् : अध्ययन

जीवनशैली


काठमाडौँ — आश्विन १५, २०७७। 

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषदले एक सर्वेक्षण सार्वजनिक गर्दे नेपालीहरुले नुन बढी खाने गरेको देखाएकाे छ ।
सर्वेक्षणले नुन सेवनमा खाना खानुअघि वा खाइरहँदा खानामा नुन वा थपेर खाने बानी ९.२ प्रतिशतमा पाइएको देखाएको छ । त्यसैगरी औसत नुन सेवन प्रतिदिन(ग्राममा) ९.१ प्रतिशतले खाने गरेको सर्वेक्षण देखाउँछ ।

नुन बढी मात्रामा हालिएको तयारी खानेकुरा(जंक फुड) सधैँ वा प्रायजसो खानेको प्रतिशत १९.५ प्रतिशत रहेको छ ।

परिषदले फेब्रुअरीदेखि मे २०१९ सम्म गरेको नेपाल स्टेप्स सर्वेक्षण, २०१९ को नतिजा सार्वजनिकरण गरेको छ ।

जनसांख्यिक र बानीबेहाेरा सम्बन्धी( सूर्तिजन्य पदार्थ , मदिरा, आहार, शारीरिक क्रियाकलाप) लगायतका नेपालमा नसर्ने रोग सम्बन्धी जोखिम तत्त्वको सर्वेक्षण गरिएको हो । यो सर्वेक्षण १५–६९ वर्ष उमेर समूहका वयस्कहरुको जनसंख्यामा आधारित रहेको परिषदको अध्ययनमा उल्लेख छ । यस सर्वेक्षणमा ५ हजार ५९३ जना वयस्कहरु सहभागी थिए ।

के के छ अध्ययनमा?
सर्वेक्षणले १५–६९ वर्ष उमेरका मानिसहरुमा सुर्तिजन्य पदार्थ सेवन गर्ने २८.९ प्रतिशत रहेको देखाएको छ । १७.१ प्रतिशतले भने धुमपान गर्छन् । नेपालमा बढी देखिने प्रमुख क्यान्सरको रुपमा रहेको पाठेघरको मुखको क्यान्सर परीक्षण ८.२ महिलाले मात्र परीक्षण गराउने देखिएको छ । पाठेघर परीक्षणको नतिजाका आएपछि स्वास्थ्य उपचार लिने महिला ६३.५ प्रतिशत रहेको अध्ययनमा उल्लेख छ ।

त्यसैगरी मुख स्वास्थ्यको कुरा गर्दा दिनमा एक पटक वा सो भन्दा बढी दाँत सफा गर्ने ८९.९ प्रतिशत रहेका छन् । अध्ययनमा ९० प्रतिशत पुरुष र ८९.९ प्रतिशत महिलाले दाँत माझ्ने गरेको बताउँछ ।

मानसिक सर्वेक्षणको कुरा गर्दा काम तथा व्यवसाय सम्बन्धी तनाव हुनेको प्रतिशत ६१.५ प्रतिशत रहेको छ भने केही वा धेरै मात्रामा घरमा हुने समान्य तनाव ६२.३ प्रतिशत मानिसमा हुने गरेको पाइएको छ ।

त्यसैगरी २४.५ प्रतिशतमा रक्तचाप उच्च देखिएको छ जसमा २९.८ प्रतिशत पुरुष रहेका छन् भने १९.७ प्रतिशत महिला रहेका छन् । अधिक वजन र मोटोपन हुनेको प्रतिशत २४.३ प्रतिशत रहेको जसमा २३.४ प्रतिशत पुरुष रहेका छन् भने २५.१ प्रतिशत महिला रहेका छन् ।

(कान्तिपुर दैनिक)

अस्वस्थकर जीवनशैली नै मुटुरोगको कारण

जीवनशैली


काठमाडौं — आश्विन १३, २०७७। 
 
अस्वस्थकर जीवनशैलीका कारण मुटुरोगको जोखिम बढेको छ । कोरोना भाइरसको जोखिम बढ्दै गएको अहिलेको अवस्थामा मुुटुुरोगीका समस्या झनै थपिएका छन् ।
मानिस आफ्नो स्वास्थ्यलाई भन्दा खानपानले गर्दा मुटुरोगको सिकार हुने गरेका छन् । स्वस्थ व्यक्तिले पनि मीठो, मसालेदार, चिल्लो, स्वादिलो खाना निरन्तर रूपमा खाँदै जाँदा विस्तारै नसर्ने रोगको सिकार हुने गरेका छन् । नसर्ने रोगमध्ये प्रमुख रूपमा मुटुरोग पर्दै आएको छ । वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. प्रकाशराज रेग्मीले मानिसको आहार, व्यवहारले मुटुरोगको जोखिम बढाउने बताउनुभयो । चुरोट, खैनी, गुट्खा जस्ता पदार्थ नियमित सेवन गर्नाले मुटु रोगको सम्भावना बढाउने जानकारी दिँदै उहाँले यी वस्तुमा हुने निकोटिनले मुटुका धमनीलाई साँघुरो बनाउने र विस्तारै मुटुसम्बन्धी रोग लाग्ने बताउनुभयो ।

रक्तचाप बढ्नु खतरा
अस्वस्थकर खानपान तथा चुरोट बिँडीजस्ता पदार्थ नियमित सेवन गर्नाले मुटुलाई बढी बल परेर रक्तचाप बढ्न जाने उहाँले बताउनुभयो । अत्यधिक खानपिन र शारीरिक निष्क्रियताबाट विश्वका एक अर्ब मानिस बोसोका कारण ‘ओभरवेट’ समस्यामा परेको अनुमान छ । सामान्यतया एक जना स्वस्थ मानिसको बडी मास इन्डेक्स आईबीएम १८.५ देखि २४.५ बीचमा हुनुपर्छ । योभन्दा बढी उचाइ र मोटाइमा आधारित शारीरिक नाप वा ३५ इन्चभन्दा मोटो कम्मर भएका महिला र ३४ इन्चभन्दा बढी कम्मर भएका पुरुषलाई ‘ओभरवेट’ मानिन्छ । ‘ओभरवेट’ महिला–पुरुष रक्तचाप र मधुमेह रोगको जोखिममा हुन्छन् ।

डा। रेग्मीले शारीरिक श्रम नगर्नेले व्यायामबाट मुटुरोगको जोखिम घटाउन सक्ने बताउनुभयो । व्यायामले कोलस्टेरोललाई सन्तुलनमा राख्नका साथै रक्तचाप, सुगर र स्ट्रेसलाई पनि नियन्त्रित गर्ने भन्दै यसबाट फाइदा हुने उहाँले बताउनुभयो । मुटुसम्बन्धी कुनै पनि रोग गम्भीर स्वास्थ्य अवस्था भएकाले त्यसलाई बेवास्ता गर्दा घातक परिणाम निम्तिन सक्ने बताउँदै उहाँले आफूलाई रक्तचाप, हाई कोलस्टेरोल, मधुमेह वा अन्य किसिमका समस्या भएको जस्तो लाग्नासाथ चिकित्सककहाँ गई उपचार गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

आउन छाडे बिरामी
वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा। भगवान कोइरालाले कोरोनाका कारण मुटुरोगी समस्यामा परेको बताउनुभयो । अस्पतालमा आउने बिरामीको सङ्ख्या घटेको भन्दै शल्यक्रिया गर्नुपर्ने बिरामी समेत कोरोनाका डरले अस्पताल आउन छाडेको बताउँदै उहाँले नसर्ने रोगमध्ये १८ प्रतिशत मुटुरोगको कारणले मृत्यु हुने बताउनुभयो ।
मुटुलाई कोरोनाले मात्र नभई अन्य सङ्क्रमणले पनि गाह्रो बनाउने भन्दै उहाँले बालबालिकादेखि वृद्धसम्मलाई मुटुरोगको समस्या देखिने बताउनुभयो । नेपालमा पछिल्लो समय जन्मजात मुटुको भल्ब बिग्रने समस्याले विकराल रूप देखिने गरेको उहाँले बताउनुभयो ।
हृदयाघातको लक्षणमा छातीमा असजिलो र पीडा हुने, असजिलो बढ्दै गएर हुने पीडा आरामले बस्दा पनि नघट्ने, त्यस्तो बेला छातीबीचको अघिल्लो हड्डी, पाखुरा, घाँटी र ढाडमा पनि असजिलोका साथै ढुकढुकी अनियमित हुने, पसिना आउने, वाकवाकी र बाडुली पनि लाग्ने हुन्छ ।

सरकारी सुविधा
यस्तै सरकारले मुटुरोगीलाई एक लाख रुपियाँ औषधि उपचारबापत बेहोर्दै आएको छ । १५ वर्षभन्दा मुनिका बालबालिका तथा ७५ वर्षभन्दा माथिका ज्येष्ठ नागरिकका लागि स्वास्थ्य उपचार तथा मुटुसम्बन्धी सम्पूर्ण शल्यक्रिया निःशुल्क रूपमा गरिरहेको छ । शहीद गङ्गालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्र, मनमोहन कार्डियोभास्कुलर सेन्टर लगायतका सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा १५ वर्षभन्दा कम र ७५ वर्ष उमेरभन्दा माथिका वृद्धको निःशुल्क उपचार हुने गरेको छ ।

मुटुको भल्ब बिग्रिएको रोगको सरकारले निःशुल्क उपचार गर्ने गरेको छ । मुटुको भल्ब फेर्नुपर्ने व्यक्तिलाई पनि भल्ब निःशुल्क उपलब्ध गराउँदै आएको छ । मुटुको भल्बमा उमेरको छेकबार लाग्दैन । त्योबाहेक अरू कारणले बिग्रेको छ भने सरकारले सहयोग गर्दैन । यस्तै बाइपास अपरेसनमा पनि सरकारी सुविधा छैन ।

विश्वमा बर्सेनि एक करोड ८० लाख मानिस मुटुरोगका कारण मर्ने गर्दछन् । यसमध्ये विकासोन्मुख राष्ट्रमा मुटुरोगबाट मर्नेको सङ्ख्या ८० प्रतिशतभन्दा बढी पर्न आउँछ । विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार सन् २०३० सम्ममा मुटुरोगबाट विश्वभर मर्नेको सङ्ख्या बर्सेनि दुई करोड ५० लाख पुग्ने अनुमान छ । नेपाल हृदयरोग निवारण प्रतिष्ठानका अनुसार हाल नेपालमा करिब ७५ लाख मुटुरोगी भएको अनुमान गरिएको छ । नेपालमा करिब ३० प्रतिशत वयस्क मानिसलाई उच्च रक्तचाप छ, २० प्रतिशतलाई कोलस्टेरोल, १० प्रतिशतलाई मधुमेह रहेको छ ।

त्यस्तै एक प्रतिशत बालबालिकालाई बाथमुटु रोग छ । बर्सेनि एक हजार बालबालिका बाथ–मुटुरोगका कारण मर्ने गर्दछन् । चुरोट, सुर्ती सेवन गर्ने ४० प्रतिशत रहेका छन् । यसैबीच विश्व मुटु महासङ्घको आह्वानमा विश्वभरि ‘मन लगाउँ, मुटु बचाउँ’ भन्ने नाराका साथ विश्व मुटु दिवस मनाइँदैछ । मुटुसम्बन्धी विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरेर विश्व मुटु दिवस मनाइने समाचार आजको गोरखापत्रले उल्लेख गरेको छ ।

वर्षा केही दिन जारी रहने

जीवनशैली


काठमाडौँ — आश्विन ७, २०७७। 

यस वर्षको मनसुन थप लम्बिने भएको छ । केही दिनदेखि वर्षा सक्रिय भएसँगै यस वर्षको मौसम लम्बिने जानकारी जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले दिएको छ । बुधबार अर्थात् सेप्टेम्बर २३ यस वर्षको मनसुन सकिने दिन हो ।

मौसमविद् मिनकुमार अर्यालका अनुसार अबको चार–पाँच दिन मनसुन सक्रिय हुने र तोकिएभन्दा पछिसम्म मनसुन कायम रहनेछ । गत वर्षझैँ यस वर्ष पनि अक्टोबर महिनासम्म मनसुन गतिविधि बढ्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ तर त्यसको वास्तविक जानकारी भने हरेक चार वा पाँच दिनको अन्तरालमा मात्र दिने गरिएको छ ।

“नेपालमा पूर्र्वीय र मध्यक्षेत्र हुँदै पश्चिमतर्फ मनसुनी वायु सक्रिय भइसकेको छ, त्यसैले केही दिन कतै झरी र कतै भारी वर्षा हुने सम्भावना छ,” अर्यालले भन्नुभयो । उहाँका अनुसार मनसुन बढी सक्रिय गराउने वायुसहित उत्तरपूर्व बङ्गालको खाडीमा ठूलो न्यूनचापीय क्षेत्र छ । जुन उत्तरपूर्व हुँदै उत्तरपश्चिम सर्दै गरेको अवस्थामा छ । त्यसको केही भाग उत्तरतिर सर्ने भएकाले बुधबारसम्म देशका समग्र भूभागमा नै मनसुनी प्रभाव कायम हुने सम्भावना छ । दुई दिनपछि पश्चिम हुँदै घुमेर मध्य र पूर्वी भूभागमा सक्रिय हुनेछ ।

त्यस्तैगरी नेपालभन्दा अलिक पर भारतको मध्यप्रदेशमा न्यूनचापीय क्षेत्रको विकास भएको छ । अरब सागरबाट पनि जलवाष्पसहितको बादल न्यूनचापीय क्षेत्र नजिक आउँदै गरेको छ । यसले नेपालमा मनसुनी वायु चक्रझैँ दोहोरिने भएको हो । मनसुन सकिने मिति घर्किंदै गर्दा पश्चिमी वायुसमेत सक्रिय हुने भएकाले त्यसका लागि समेत अहिलेको मनसुनी वायुले भूमिका खेल्ने मौसमविद् अर्याल बताउनुहुन्छ ।

पश्चिमी वायु उच्च भएसँगै पूर्र्वी वायुलाई त्यसले धकेल्दै लगेर आफ्नो प्रभाव जमाएपछि बल्ल मनसुनको अन्त्य हुन्छ । त्यसपछि भने हिउँदे वर्षाको समय सुरु हुन्छ । अघिल्ला केही वर्षयता कहिले मनसुन ढिला सुरु हुने त कहिले ढिला सकिने प्रवृत्ति देखिएको थियो तर यस वर्ष भने मनसुन सुरु भएकै दिन जुन १० बाट नै मनसुन सक्रिय बन्यो । यो समाचार आजको गोरखापत्रले जनाएको छ ।

पैसाले कसरी यौन-जीवन बर्बाद गर्छ ?

जीवनशैली


हालैसालै भएका केही शोधले देखाउँछ, ‘पैसासँग जोडिएका विषयले मानिसको यौन जीवनलाई प्रभावित गरिरहेको छ ।’

वैवाहिक जीवनलाई सफल र सुखी कसरी बनाउने भन्नेमा धेरैले आफ्नै तरिकाले सोचिरहेका हुन्छन् । यसका लागि हेक्का राख्नुपर्ने चाहि के भने, सम्बन्धलाई पैसाको दबाबबाट कसरी बचाउन सकिन्छ भन्ने बारेमा थाहा पाइराख्नुपर्छ । जीवनमा पैसा महत्वपूर्ण छ कि प्रेम भनेर सोध्यौं भने संभवत कसैले पनि झट्ट जवाफ दिन सक्दैनन् । जीवनमा दुवै चीजको आवश्यकता छ । अपरिहार्य पनि ।

भुक्तभोगीहरु भन्छन्, ‘पैसा बिनाको प्रेम कुनैपनि बखत  टुट्न सक्छ ।’ अर्को सत्य के भने, पैसा कमाउने चक्करले पनि प्रेम-सम्बन्ध बिगार्न सक्छ । अमेरिकाको नर्थवेस्टर्न म्युचुअलले गरेको अध्ययन अनुसार वयस्कमा तनाव र दबाबको मुख्य कारण पैसा रहेको तथ्य पत्ता लाग्यो ।

पैसाको सबैभन्दा नकरात्मक प्रभाव उनीहरुको यौन-सम्बन्धमा देख्न पाइन्छ । यो शोधमा संलग्न १० दम्पतीमध्ये चारले पैसाले सम्बन्धमा भाँजो ल्याउने र यसले उनीहरुको सम्बन्ध खराब हुन सक्ने स्विकारे ।

खतरनाक छ पैसा कमाउने लत

यो अध्ययनको प्रमुख शोधकर्ता तथा क्यालिफोर्नियाका क्लिनिकल साइकोलोजिस्ट पालो अल्टोको निश्कर्ष अनुसार मानिसहरु आर्थिक चिन्ता वा भविष्यको बारेमा यति धेरै सोच्छन् कि आफ्नो अगाडि रहेको राम्रो चीजको पनि आनन्द उठाउन सक्दैनन् ।

कैयौपटक धेरै कमाउने लालचमा अफिसमा ढिलोसम्म बस्न बाध्य हुन्छन् र जब घर पुग्छन् त्यतिखेर उनीहरुको मन र शरीर थाकिसकेको हुन्छ । उनीहरुको सबै उर्जा भविष्यको प्लानिङ र ओभरटाइममा चल्छ । यसपछि आफ्नो पार्टनरसँगग पे्रेम र कुराकानी गर्न उनीहरुलाई समय मिल्दैन ।

किनभने काम, पैसा र सेक्स तीनै चीज जीवनका धेरै नै संवेदनशील कुराहरु हुन् । कुनै एक बीना जीवन अपुरो हुन्छ । यी तीनै चीजको बारेमा एकअर्कासँग कुरा गर्न सजिलो हुँदैन ।

यस्तै कैयौं दम्पतीहरु यसबारेमा कुरा गर्न पनि मनपराउँदैनन् । उनीहरुलाई लाग्छ यसबारेमा कुरा गर्नाले आपसी कटुता पैदा हुन्छ । उनीहरु आफ्नो भावनाहरुलाई दबाउन थाल्छन् तर, भित्रभित्रै चिन्ताले उनीहरुलाई खान थाल्छ र यसको सिधा असर बेडरुममा पर्छ ।

उनीहरु बेडरुममा कि त प्यासिभ कि त एग्रेसिभ हुन्छन । त्यस्तै थकानको कारण सेक्स सम्बन्धलाई टार्न खोज्छन् । पार्टनरसँग रिसाउनुको सिधा असर यौनसम्बन्धमा धेरै देखिने प्रमाणहरु पाउन सकिन्छ । सम्पन्नताको भूमिका

ग्लोबल सर्वेक्षणहरुले विश्वका धेरै देशका मानिसहरु यस्तो स्थितीबाट जुधिरहेको देखाएका छन् । अनलाईन सर्वेक्षणहरुमा पनि दम्पतीहरुले यदि उनीहरुसँग धेरै पैसा हुँदा वा आर्थिक रुपले सम्पन्न हुँदा उनीहरुको व्यक्तिगत जीवन पनि राम्रो हुने स्विकारेका छन् ।

पुस्तक ‘द बैंक अन योरसेल्फ रिभोलुसन’मा आर्थिक स्तरमा आपसी सम्बन्ध बीच तालमेललाई बुझ्न लेखकले कैयौं जोडीहरुसँग कुराकानी गरे । लगभग ३० प्रतिशत दम्पतीले पैसाको मामिलामा उनीहरु पार्टनरलाई पुरा सत्य नबताउने बताए । किनभने उनीहरुलाई पार्टनरको प्रतिक्रिया के होला भन्ने लाग्छ ।

कैयौंपटक उनीहरु पार्टनरसँग किनमेल लुकाउँछन् वा सामानको मुल्यको बारेमा झुटो बोल्छन् । त्यस्तै पार्टनरलाई नबताई उसको वालेटबाट पैसा निकाल्छन् । लगभग आधा दम्पतिहरुले विवाहभन्दा पहिले यो मामिलामा आपसमा कुनै कुराकानी नगरेको बताएका छन् ।

लगभग ७० प्रतिशत मामिलामा आर्थिक स्थितीहरुको कारणले पनि सम्बन्धमा दरार आउँछ वा वादविवादको स्थिती आँउछ । मानिसहरुले साथमा पैसा भएको भए सायद उनीहरुको यौनजीवन राम्रो हुनसक्ने स्पष्ट बनाएका छन् ।

यौन उर्जा प्रभावकारी बनाउने

रिलेसनसिप कोच किम अनामी आफ्नो ब्लगमा लेख्छिन्, ‘धनी बन्ने सबैभन्दा सजिलो तरिका हो यौनसम्बन्धलाई राम्रो बनाउने ।’

यस्तो लेख्नुको पछाडि उनको तर्क छ, ‘यौन उर्जा व्यक्तिको कि्रयटिभ इनर्जी हो । यसैले नयाँ जीवनको रचना हुन्छ । यौन अभिव्यक्ति र आर्थिक स्थितीको आपसी सम्बन्ध धेरै गहिरो छ ।’

मानिस आफ्नो यौन उर्जासँग जति कम्फर्टेवल हुन्छन् त्यति नै जीवनका अन्य विषयमा पनि सकरात्मक बन्न सक्छन् । किम आफ्नो कोचिङको क्रममा मानिसहरुलाई यदि उनीहरु आर्थिक निराशासँग जुधिरहेका छन् भने आफ्नो यौन जीवनमा ध्यान केन्दि्रत गर्न सल्लाह दिन्छिन् ।

मतलब सेभिङ एकाउन्टले धेरै हदसम्म बेडरुमको माहोललाई तय गर्छ । केही इन्भेष्टमेन्ट एजेन्सी र बैंकका अध्ययनबाट वैवाहिक सम्बन्धमा झगडाको मुख्य कारण पैसा हो भन्ने तथ्य अगाडि आएको छ । यसलाई लिएर किचकिच हुन्छ भने सम्बन्ध राम्रो हुँदैन ।

थोरै बोल्ड बन्नुहोस्

 सेक्स र पैसा समाजको दुई जटिल मुद्दा हो । यसमा कुरा गर्न जति जरुरी छ तर व्यवहारमा त्यति नै मुस्किल छ । यसैले यी दुवै कुरामा सबैभन्दा धेरै समस्या र कुण्ठा देखिन्छ ।

दम्पतीहरुले सहज रुपमा कुराकानी गर्न सके भने कैयौं समस्याहरुबाट बच्न सक्छन् । विवाहमा झुट र केही कुरा लुकाउनुको कुनै गुन्जायस हुँदैन । यस्तो हुन थाल्यो भने सम्झनुहोस् समस्याको सुरुवात भइसक्यो ।

जो व्यक्ति नीजि जिन्दगीमा आफ्नो आवश्यकता र इच्छाहरुको बारेमा बोल्न सक्छन् उनीहरु व्यावसायीक जीवनमा पनि आफ्नो कुरा स्पष्ट ढंगले राख्न सक्षम हुन्छ । अर्थात प्रेम र पैसा दुवै चीजमा थोरै बोल्डनेस त चाहिन्छ ।