लेबनानका प्रधानमन्त्री नाजिब मिकाटीले शनिबार सिरिया भ्रमण गरेका छन्। यो भ्रमण ऐतिहासिक मानिएको छ, किनभने सन् २०११ मा सिरियामा गृहयुद्ध सुरु भएपछि लेबनानको कुनै पनि प्रधानमन्त्रीको यो पहिलो आधिकारिक भ्रमण हो।

भ्रमणको उद्देश्य र कार्यक्रम

यस भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री मिकाटीले सिरियाका नयाँ नेता अहमद अल-शारालाई भेट्नेछन्। भेटवार्तामा दुई देशबीचको पछिल्लो तनावपूर्ण सम्बन्धलाई सुधार्ने र आर्थिक-सामाजिक सहयोगका उपायहरूबारे छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

सिरिया र लेबनान दुई छिमेकी देश भए पनि हालसालै दुवै देशबीचको सम्बन्ध थप जटिल बनेको छ। सिरियाले हालै लेबनानी नागरिकहरूको प्रवेशमा नयाँ प्रतिबन्ध लगाएको थियो। यस प्रतिबन्धको मुख्य कारण सीमामा भइरहेको झडप र सुरक्षासम्बन्धी चासो रहेको बताइएको छ।

लेबनान र सिरियाको सम्बन्धको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

लेबनान र सिरियाको सम्बन्ध सधैंजसो राजनीतिक, सामाजिक, र सैन्य कारणले प्रभावित हुँदै आएको छ। सन् २०११ मा सिरियामा गृहयुद्ध सुरु भएदेखि लेबनानले सिरियाबाट ठूलो सङ्ख्यामा शरणार्थीहरूलाई आश्रय दिएको थियो। आज पनि करिब १.५ मिलियन सिरियाली शरणार्थीहरू लेबनानमा बसोबास गरिरहेका छन्।

तर, शरणार्थी समस्याले लेबनानको सामाजिक र आर्थिक प्रणालीमा ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ। लेबनानी राजनीतिज्ञहरूले बारम्बार सिरियाली शरणार्थीहरूलाई फिर्ता पठाउन आह्वान गरेका छन्, जसले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप तनावपूर्ण बनाएको छ।

हिजबुल्लाहको भूमिका

सिरिया र लेबनानको सम्बन्धमा हिजबुल्लाहको उपस्थिति प्रमुख कारक मानिन्छ। सिरियाली गृहयुद्ध सुरु हुँदा हिजबुल्लाहले सिरियाका पूर्व राष्ट्रपति बसर अल-असदको शासनलाई सैन्य समर्थन गरेको थियो। हिजबुल्लाहको समर्थनले सिरियाली सरकारलाई विपक्षी विद्रोहीहरूसँगको संघर्षमा निर्णायक मद्दत गरेको थियो।

तर, हिजबुल्लाहको यो भूमिकाले लेबनानभित्र र बाहिर धेरै विवाद जन्माएको छ। लेबनानभित्रका केही दलहरूले हिजबुल्लाहलाई सिरियाली शासनसँगको निकटताका कारण लेबनानी तटस्थतालाई असर पुर्‍याएको आरोप लगाउँदै आएका छन्।

हालसालैको विवाद र नयाँ प्रतिबन्ध

गत हप्ता सिरियाले लेबनानी नागरिकहरूको आफ्नो देशमा प्रवेशमा कडाइ गरेको थियो। सिरियाले यो कदम सीमामा हुने अवैध गतिविधि, झडप, र तस्करीलाई नियन्त्रण गर्न लिएको बताएको छ। यस कदमले दुवै देशबीचको सम्बन्धमा नयाँ तनाव थपेको छ।

यसै पृष्ठभूमिमा प्रधानमन्त्री मिकाटीको भ्रमणलाई तनाव कम गर्ने अवसरका रूपमा हेरिएको छ। दुवै देशले आपसी सहयोग र समझदारीका उपायहरूबारे गहिरो छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

भ्रमणको सम्भावित परिणाम

सिरिया भ्रमणले लेबनान र सिरियाबीचको सम्बन्ध सुधार्न मद्दत पुर्‍याउने आशा गरिएको छ। यद्यपि, क्षेत्रीय राजनीति, शरणार्थी समस्या, र सीमाको सुरक्षा जस्ता जटिल मुद्दाहरू समाधान गर्न यो भ्रमण मात्र पर्याप्त हुने छैन।

विशेषगरी, सिरिया र लेबनान दुबै आन्तरिक राजनीतिक अस्थिरताको सामना गरिरहेका छन्। सिरियामा गृहयुद्धको प्रभाव अझै जारी छ भने लेबनानले आर्थिक संकट, भ्रष्टाचार, र सामाजिक असन्तुष्टिका कारण कठिन समय बिताइरहेको छ।

क्षेत्रीय सन्दर्भमा प्रभाव

यो भ्रमणले क्षेत्रीय राजनीतिक सन्दर्भमा पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। मध्यपूर्वको अस्थिर राजनीतिक वातावरणमा लेबनान र सिरियाबीचको सम्बन्ध सुधारले क्षेत्रीय स्थायित्वमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ। साथै, यसले शरणार्थी समस्यालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न मार्ग खोल्न सक्छ।

निष्कर्ष

प्रधानमन्त्री नाजिब मिकाटीको यो भ्रमण दुई देशबीचको सम्बन्धलाई नयाँ अध्यायमा लैजान सक्ने अवसर हो। यद्यपि, पुराना राजनीतिक, सामाजिक, र आर्थिक समस्याहरू समाधान गर्न ठोस कदम चाल्न आवश्यक छ। दुवै देशले आपसी सहकार्यलाई प्राथमिकता दिएर क्षेत्रीय स्थायित्व र आर्थिक विकासतर्फ अघि बढ्न सक्नुपर्छ।

यो भ्रमणले लेबनान र सिरियाबीचको द्विपक्षीय सम्बन्धमा सकारात्मक संकेत दिन सक्छ, तर वास्तविक परिवर्तनका लागि दुवै पक्षले विश्वासको वातावरण निर्माण गर्न निरन्तर प्रयास गर्नुपर्ने देखिन्छ।