वैशाख २८, २०८२ | अन्तर्राष्ट्रिय डेस्क

काठमाडौं – अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारत–पाकिस्तानबीचको दीर्घकालीन कश्मीर विवाद समाधानका लागि आफूले मध्यस्थता गर्न तयार रहेको घोषणा गर्नुभएको छ। ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोशलमार्फत लेख्दै, कश्मीर समस्या दुवै देशबीचको तनावको मूल कारण भएको र शान्ति स्थापनाका लागि अमेरिका जिम्मेवारीपूर्वक भूमिका खेल्न चाहन्छ भन्ने संकेत दिनुभएको हो।

यो प्रस्ताव तब आएको हो जब भारत र पाकिस्तानबीचको चारदिने सीमापारि सैन्य तनाव रोकिएको दुई दिन बितिसकेको छ। ट्रम्पको प्रस्तावलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा चासो र महत्त्वका साथ हेरिएको छ।

पाकिस्तानको तत्काली प्रतिक्रिया, भारत अझै मौन
ट्रम्पको प्रस्तावप्रति पाकिस्तानले तत्क्षण सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएको छ। प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले ट्वीट गर्दै उक्त पहललाई "दक्षिण एशियाको दीर्घकालीन शान्तिका लागि ऐतिहासिक र मूल्यवान् प्रयास" भन्दै धन्यवाद प्रकट गर्नुभएको छ। साथै, पाकिस्तानी विदेश मन्त्रालयले वक्तव्य जारी गर्दै “कश्मीर समस्याको समाधानका लागि ट्रम्पको इच्छाशक्ति सराहनीय छ” भन्दै समर्थन जनाएको छ।

तर भारतले भने हालसम्म यस विषयमा कुनै औपचारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। भारतले परम्परागत रूपमा कश्मीरलाई आफ्नाे आन्तरिक मामिला मान्दै आएको छ र तेस्रो देशको हस्तक्षेप अस्वीकार्य रहेको स्पष्ट पार्दै आएको छ।

कश्मीरको विवाद : ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
सन् १९४७ मा बेलायती उपनिवेशको अन्त्यपछि भारत र पाकिस्तान छुट्टिएका बेला सुरु भएको कश्मीर विवाद अझैसम्म समाधान हुन सकेको छैन। यस मुद्दालाई लिएर दुवै राष्ट्रबीच दुईपटक ठूलो युद्ध, एकपटक क्षेत्रीय युद्ध र अनगिन्ती सशस्त्र झडपहरू भइसकेका छन्। हाल दुवै देशले कश्मीरका आ–आफ्ना नियन्त्रणमा रहेका भागहरूलाई अधिकारपूर्वक शासित गरिरहेका छन्, तर पुरै कश्मीरमाथि दाबी राख्ने उनीहरूको अडान यथावत् छ।

स्थिति सामान्यीकरणतर्फ, युद्धविराम कार्यान्वयनमा
चारदिने तनावपछि, शनिबार राति भएका केही संघर्षविराम उल्लंघन बाहेक आइतबारदेखि सीमामा शान्ति कायम भएको देखिन्छ। रोयटर्स समाचार संस्थाका अनुसार भारत प्रशासित कश्मीरमा स्थानीय बजारहरू पुनः सञ्चालनमा आएका छन् र जनजीवन सामान्य बन्दै गएको छ।

गत साता सीमामा भएका सैन्य कारबाहीमा दुवै पक्षबाट कूल करिब ६० जनाको ज्यान गएको जनाइएको छ।