News Desk
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्ना सामाजिक सञ्जाल "ट्रुथ सोसल" मा इजरायल र इरानबीच ‘पूर्ण र सम्पूर्ण युद्धविराम’ भएको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार यो युद्धविराम १२ घण्टाको स्थायी अवधि हुनेछ। ट्रम्पले स्पष्ट पारे अनुसार, पहिलो ६ घण्टाभित्र दुबै पक्षले आफ्ना अन्तिम मिसनहरू सम्पन्न गर्नेछन्, त्यसपछि इरानले औपचारिक रूपमा युद्धविराम सुरु गर्नेछ, जुन १२ घण्टामा इजरायलले पनि पालना गर्नेछ। त्यसपछि २४ घण्टा पुग्दा ‘१२ दिने युद्ध’ को औपचारिक अन्त्य घोषणा गरिनेछ। उनले कतरलाई यो युद्धविरामको मध्यस्थकर्ताका रूपमा उल्लेख गर्दै, इरान र इजरायल दुबैलाई वार्तामा ल्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताए। यद्यपि हालसम्म दुबै देशले यो विषयमा आधिकारिक पुष्टि गरेका छैनन्।
पछिल्ला १२ दिनदेखि इजरायल–इरानबीचको यो द्वन्द्व अत्यन्त चर्किएको थियो। इजरायलले इरानी आणविक केन्द्रहरूमा हवाई आक्रमण सुरु गरेपछि तनाव चरम बिन्दुमा पुगेको थियो। जवाफी कारबाहीमा इरानले कतारस्थित अमेरिकी अल-उदेद एयर बेसमा मिसाइल आक्रमण गर्यो, तर कुनै मानविय क्षति नभएको जनाइएको छ। ट्रम्प र अमेरिकी सेनाले दाबी गरे अनुसार, अमेरिकाले B‑2 बम्बवर्षक विमानसहित अन्य हतियार प्रयोग गरी इरानको आणविक क्षमतामा उल्लेखनीय क्षति पुर्याएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा भने यस घटनाक्रमलाई शान्तिपूर्ण समाधान तर्फ उन्मुख भएको संकेतका रूपमा हेरिएको छ। विश्व बजारमा सकारात्मक प्रभाव परेको छ— अमेरिकी शेयर बजार उकालो लागेको छ भने तेलको मूल्यमा गिरावट आएको छ। यसबीच कतार, यूएई, बहरीन र कुवेतले अस्थायी रूपमा आकाश मार्ग बन्द गरेका थिए। दक्षिण-पश्चिम एशियाका विभिन्न नेताहरूले युद्ध अन्त्यका लागि पहल चालेका छन् र शान्ति स्थापनाको पक्षमा आवाज उठाएका छन्।
तर अहिले पनि केहि जटिल प्रश्नहरू बाँकी छन्। इजरायल र इरान दुबै सरकारको तर्फबाट यो युद्धविरामबारे आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरिएको छैन। इरानका केही उच्च अधिकारीहरूले ट्रम्पको घोषणालाई “धोका” भनेका छन् र अस्वीकार गर्ने संकेत दिएका छन्। यसबीच ट्रम्पले भने आफ्नो कूटनीतिक प्रयास सफल भएको भन्दै दुवै देशलाई साहस र धैर्य प्रदर्शन गरेकोमा धन्यवाद दिएका छन्। उनका अनुसार यदि यो युद्ध लम्बिएको भए, यसले पुरै मध्यपूर्वलाई विनाशतर्फ धकेल्ने थियो, तर अहिले शान्तिको बाटो खुलेको छ र यस्तो स्थिति अब कहिल्यै नआउने उनले विश्वास व्यक्त गरेका छन्।