काठमाडौं – पर्यटकीय सिजन सुरु भएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनीहरूले हवाई भाडामा अकासिएको मूल्यले नेपाल आउने पर्यटकलाई निरुत्साहित पारिरहेको छ। दुई वर्षअघिको तुलनामा ३०० प्रतिशतसम्म वृद्धि भएको भाडाका कारण अग्रिम बुकिङ गरिसकेका पर्यटकहरूले समेत टिकट रद्द गर्न थालेका छन्।

नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार, उच्च भाडादरका कारण नेपाल आउने पर्यटकको सङ्ख्या अपेक्षाकृत रूपमा घटिरहेको छ। होटल व्यवसायीहरूका अनुसार, वसन्त ऋतुको पहिलो महिना सकिन लाग्दा पनि पर्यटकीय होटलहरूको अकुपेन्सी दर औसत ६० प्रतिशतभन्दा माथि उक्लन सकेको छैन।

हवाई भाडामा तीनगुना वृद्धि

कतार एयरवेजले मार्च ३० का लागि दोहा-काठमाडौं एकतर्फी भाडा रु. १ लाख १८ हजार तोकेको छ भने अप्रिल ८ का लागि यो दर बढेर रु. १ लाख ४४ हजार पुगेको छ। यो भाडा दुई वर्षअघि मात्र रु. ४०-५० हजारबीचमा थियो। त्यस्तै, टर्किस एयरलाइन्सले इस्तानबुल-काठमाडौं एकतर्फी टिकट आगामी दुई साताका लागि रु. १ लाख ४३ हजार तोकेको छ, जुन २०२३ को तुलनामा तीनगुना बढी हो।

जापान-नेपाल हवाई मार्गमा पनि उस्तै अवस्था छ। दुई वर्षअघि रु. ६० हजारमा पाइने टिकट अहिले बढेर रु. १ लाख २८ हजार पुगेको छ। श्रीलंकाबाट नेपाल आउने टिकट रु. ४० हजारबाट बढेर रु. ६५ हजार पुगेको छ। युरोपका विभिन्न शहरबाट काठमाडौंसम्मको हवाई भाडा रु. १ लाख हाराहारीमा रहेकोमा अहिले बढेर रु. २ लाख ५० हजारसम्म पुगेको छ।

हवाई भाडा वृद्धिको असर

पर्यटन व्यवसायीहरू भाडामा भएको अचाक्ली वृद्धिले नेपाल आउने विदेशी पर्यटकको सङ्ख्या घट्ने चिन्तामा छन्। नेपालका प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यहरू जस्तै पोखरा, चितवन, लुक्ला, एवरेस्ट क्षेत्र, र लुम्बिनीमा विदेशी पर्यटकको उपस्थितिमा गिरावट आएको छ।

नेपाल ट्रेकिङ एजेन्सीज एसोसिएसन (TAAN) का एक पदाधिकारीका अनुसार, "पहिलेभन्दा कम पर्यटक नेपाल आउन थालेका छन्। पर्यटकको हवाई यात्रा खर्च नै कुल बजेटको ७० प्रतिशतभन्दा बढी पर्ने भएपछि उनीहरू नेपाल भ्रमणलाई पुनर्विचार गर्न थालेका छन्।"

नेपालस्थित विभिन्न पाँचतारे होटलहरूका अनुसार, अहिले राजधानीका प्रमुख पर्यटकीय होटलहरूको अकुपेन्सी दर ५५ देखि ६० प्रतिशत मात्रै रहेको छ।

हवाई भाडा महँगो हुनुका कारण

अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनीहरूले भाडा वृद्धिको प्रमुख कारण नेपालमा उच्च माग, सीमित उडान, तथा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (TIA) को स्तरोन्नतिको प्रभाव रहेको बताइरहेका छन्। साथै, नेपाल वायुसेवा निगमको सीमित क्षमता तथा व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण विदेशी एयरलाइन्सले मूल्य निर्धारणमा मनपरी गरिरहेका छन्।

नेपाल एसोसिएसन अफ टुर एण्ड ट्राभल एजेन्ट्स (NATTA) का अनुसार, "नेपाल सरकार तथा सम्बन्धित निकायहरूले हवाई भाडालाई नियन्त्रण गर्ने प्रभावकारी नीति नल्याएमा नेपालमा पर्यटन व्यवसाय गम्भीर प्रभावित हुनसक्छ।"

समाधानका उपाय खोजिँदै

पर्यटन व्यवसायीहरू तथा सरोकारवालाहरूले नेपाल सरकारलाई हवाई भाडा नियन्त्रण गर्न पहल गर्न आग्रह गरिरहेका छन्। नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पनि हवाई भाडा स्थिर राख्न वैकल्पिक उपायहरू खोज्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएको छ।

हवाई भाडा वृद्धिको असरले पर्यटक आगमन घट्ने सम्भावना बढेकाले दीर्घकालीन रूपमा नेपालको पर्यटन व्यवसायलाई पुनःस्थापित गर्न नयाँ रणनीति आवश्यक देखिन्छ।