काठमाडौं। नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहारअन्तर्गत आज कुकुर तिहार र लक्ष्मीपूजा श्रद्धा, भक्ति तथा हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ। यमपञ्चकको विशेष दिनका रूपमा रहेको आजको दिन धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।

कुकुर तिहारमा कुकुरलाई यमराजको दूत तथा मानवको विश्वासिलो साथीका रूपमा पूजा गर्ने परम्परा छ भने साँझ धनधान्य र समृद्धिकी देवी लक्ष्मीको पूजा आराधना गरिन्छ।

यस अवसरमा बिहानै कुकुरलाई फूलमाला लगाइदिने, टीका लगाउने र मिठामिठा खानेकुरा खुवाएर सम्मान गर्ने गरिन्छ। कुकुरको स्वामीभक्ति, इमानदारी र सुरक्षात्मक भूमिकाको सम्मानस्वरूप यो पर्व मनाउने गरिएको हो।

लक्ष्मीपूजाका दिन घर, आँगन, पसल तथा व्यावसायिक प्रतिष्ठानहरू सफा गरी सजाइन्छ। साँझ घरमा दीप, बत्ती तथा झिलिमिली प्रकाश बालेर लक्ष्मीको स्वागत गर्ने चलन छ। घरको मूलढोकादेखि पूजाकोठासम्म चामलको पीठो वा रङ्गोलीबाट लक्ष्मीको पाइला बनाउने र घरमा धनधान्य, सुख, शान्ति तथा समृद्धिको कामना गर्दै पूजा गर्ने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।

व्यापारी तथा व्यवसायीहरूले पनि आज आफ्नो व्यापारिक प्रतिष्ठानमा विशेष पूजा गरी आर्थिक कारोबारका खाता, बहीखाता तथा धनसम्पत्तिको पूजा गर्ने परम्परा छ। लक्ष्मीपूजाका अवसरमा घर तथा बजार क्षेत्रमा दीप प्रज्वलन, फूलमाला र विभिन्न सजावटले वातावरण थप आकर्षक बन्ने गरेको छ।

धार्मिक मान्यताअनुसार लक्ष्मीपूजाको रातलाई सुख, शान्ति र समृद्धिको प्रतीक मानिन्छ। लक्ष्मीको आगमन हुने विश्वासका साथ घरलाई सफा र उज्यालो बनाउने तथा दीपावली गर्ने चलन रहेको छ।

कुकुर तिहार र लक्ष्मीपूजाले एकातिर पशुप्रतिको प्रेम, सद्भाव र करुणाको सन्देश दिन्छ भने अर्कोतर्फ धन, समृद्धि र सुखमय जीवनको कामना गर्ने सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिएको छ।

तिहारका यी विशेष पर्वले नेपाली समाजमा धार्मिक आस्था, पारिवारिक एकता, सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक पहिचानलाई थप बलियो बनाउने विश्वास गरिन्छ।