काठमाडौं, वैशाख २८ — श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री शरतसिंह भण्डारीले वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली श्रमिकहरू ‘त्रासदीका तीन चक्रव्यूह’ — डेथ ट्र्याप (मृत्युजाल), डिजिटल ट्र्याप (डिजिटल जाल) र डेब्ट ट्र्याप (ऋणजाल) — मा फँसिरहेका गम्भीर यथार्थ उजागर गर्नुभएको छ।

आइतबार संसद् भवन परिसरमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुराकानी गर्दै मन्त्री भण्डारीले वैदेशिक रोजगारका नाममा विदेशिएका लाखौं नेपालीले ज्यान जोखिममा राखेर काम गरिरहेको उल्लेख गर्दै, त्यहाँ उनीहरूले भोग्नुपरेको पीडा सरकारका लागि गम्भीर चिन्ताको विषय भएको बताउनुभयो।

१६ वर्षमा १४ हजार श्रमिकको मृत्यु

“डेथ ट्र्याप भनेको त्यही हो — १६ वर्षमा १४ हजारभन्दा बढी नेपाली श्रमिकको विदेशी भूमिमा मृत्यु भयो। के उनीहरू लड्न गएका थिए? होइन। उनीहरू श्रम गर्न गएका थिए,” मन्त्री भण्डारीले गहभरी स्वरमा भन्नुभयो। उहाँले यो अवस्थालाई ‘राष्ट्रिय पीडा’को रूपमा चित्रण गर्दै स्वास्थ्य समस्या र ऋणको चपेटाले उनीहरूलाई डिप्रेसनमा धकेलिरहेको बताउनुभयो।

डिजिटल र ऋणजालले मानसिक रोग बढाउँदै

डिजिटल माध्यमबाट हुने शोषण, निगरानी तथा असंयमित कार्यशैलीले नेपाली श्रमिकहरू मानसिक रूपमा थकित र असुरक्षित भइरहेको उल्लेख गर्दै उहाँले “काम, ऋण र परिवारको अपेक्षाको त्रिकोणमा फसेका नेपालीहरू गहिरो निराशामा छन्,” भन्नुभयो। डिप्रेसनको अवस्था बढ्दो रहेको र आत्महत्याका घटनाहरूसमेत देखापरिरहेको मन्त्री भण्डारीको भनाइ छ।

सरकार गम्भीर, नीतिगत सुधार underway

सरकारले वैदेशिक रोजगारी प्रणालीमा आवश्यक नीतिगत सुधारको प्रक्रिया अघि बढाइसकेको र म्यानपावर कम्पनीहरूमा निगरानी कडा बनाइएको मन्त्री भण्डारीले दाबी गर्नुभयो। “कामदारहरूको स्वास्थ्य परीक्षण, मनोसामाजिक काउन्सिलिङ र आपतकालीन सहायता प्रणालीमा समेत सरकार केन्द्रित भइरहेको छ,” उहाँले बताउनुभयो।

नेपालको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बनिसकेको वैदेशिक रोजगार प्रणालीमा श्रमिकहरूको जीवन र सम्मान सुरक्षित बनाउनेतर्फ सरकार प्रतिबद्ध रहेको भण्डारीको भनाइ छ।