अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतविरुद्ध आयात भन्सार दोब्बर गर्ने चेतावनी दिएपछि भारतीय निर्यातकर्ताहरू वैकल्पिक बजारको खोजीमा छन्। ट्रम्पले रुसको युक्रेनमाथि आक्रमणका लागि हुने आय रोक्ने उद्देश्यले, यदि भारतले रुसी तेल खरिद जारी राख्यो भने, हालको २५ प्रतिशत भन्सार बढाएर ५० प्रतिशत पुर्‍याउने घोषणा गरेका छन्। यस कदमले भारतीय श्रमगहन उद्योगमा ठूलो रोजगारी संकट निम्त्याउने चेतावनी व्यवसायीहरूले दिएका छन्।

एलारा सिक्योरिटिजकी अर्थशास्त्री गरिमा कपूरका अनुसार, “५० प्रतिशत भन्सार लागेपछि भारतको कुनै पनि उत्पादन अमेरिकी बजारमा प्रतिस्पर्धी रहन सक्दैन।” हाल भारतसँग आफ्नो तेल आपूर्तिको झन्डै एकतिहाइ भाग अन्य देशबाट प्रतिस्थापन गर्ने समय अगस्ट २७ सम्म मात्र बाँकी छ।

सन् २०२४ मा भारतले अमेरिकामा करिब ८७ अर्ब डलरका सामान पठाएको थियो, जसमा रत्न, गहना, कपडा र समुद्री खाद्य प्रमुख थिए। तर प्रस्तावित ५० प्रतिशत भन्सारले यी क्षेत्रमा प्रत्यक्ष असर पार्नेछ। ग्लोबल ट्रेड रिसर्च इनिसिएटिभका अनुमान अनुसार, सन् २०२५ सम्म कपडा क्षेत्रमा मात्रै अमेरिकी बिक्री ६० प्रतिशतसम्म घट्न सक्छ।

निर्यातकर्ताहरू समयसीमा अघि अर्डर पुरा गर्न हतारिरहेका छन्। मुम्बईका कपडा निर्यातकर्ता विजय कुमार अग्रवालका अनुसार, “अगस्ट २७ अघि जे पठाउन सक्छौं, पठाइरहेका छौं, तर यो अस्थायी समाधान मात्र हो।” उनका अनुसार, १५–१६ हजार कामदारको रोजगारी जोखिममा पर्न सक्छ।

समाधानको लागि मुख्य आशा राजनीतिक वार्तामा देखिएको छ। ट्रम्प छिट्टै रुसी राष्ट्रपति पुटिनसँग भेट्न लागेका छन्, जुन सन् २०२२ को युद्धपछि पहिलो प्रत्यक्ष भेट हुनेछ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले समेत पुटिन र युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्की दुवैसँग द्वन्द्वको शान्तिपूर्ण समाधानका लागि कुरा गरेका छन्।

यसैबीच, उच्च भन्सारको प्रभाव देखिन थालिसकेको छ। केही अमेरिकी खरिदकर्ताले नयाँ अर्डर रोकेका छन् भने, केहीले उत्पादन भियतनाम, बंगलादेश, इथियोपिया वा केन्या जस्ता कम भन्सार हुने मुलुकमा सार्न सुझाव दिएका छन्। पर्ल ग्लोबल इन्डस्ट्रिज र गोकलदास एक्स्पोर्ट जस्ता ठूला कम्पनीहरूले पनि वैकल्पिक उत्पादन केन्द्रतर्फ ध्यान दिइरहेका छन्।

रत्न र गहना उद्योग, जसले गत वर्ष १० अर्ब डलरभन्दा बढी निर्यात गरेको थियो, पूर्ण ठप्प भएको बताइन्छ। “१० प्रतिशत भन्सार सहन सकिन्थ्यो, २५ प्रतिशत गाह्रो भयो, तर ५० प्रतिशत असम्भव छ,” डि. नवीनचन्द्र एक्सपोर्टका अजेश मेहताले भने। समुद्री खाद्य निर्यातकहरूले भने चीन, जापान र रुस जस्ता नयाँ बजार खोजिरहेका छन्, यद्यपि उनीहरूका अनुसार “नयाँ बजार अचानक सिर्जना गर्न सजिलो हुँदैन।”